सिम्रौनगढदेखि रक्सौलसम्म गाँजाको ‘गोप्य बाटो’ : बोलेरोको छतमै तहखाना बनाएर तस्करी

बारा, १४ भदौ । नेपाल–भारत सीमा क्षेत्रमा लागूऔषध तस्करी नियन्त्रणका लागि सुरक्षा निकायले निगरानी बढाइरहेका बेला तस्करहरूले प्रयोग गर्ने नयाँ शैली सार्वजनिक भएको छ। बाराको सिम्रौनगढबाट भारतको रक्सौलसम्म गाँजा पुर्‍याउन बोलेरोको छतमै गोप्य तहखाना बनाएर तस्करी गर्ने प्रयास भएको घटनाले सीमापार लागूऔषध कारोबारको सम्भावित सञ्जालमाथि प्रश्न उठाएको छ।
भारतको रक्सौलस्थित मैत्री पुलमा सशस्त्र सीमा बल (एसएसबी) र हरैया थाना प्रहरीको संयुक्त टोलीले नेपालबाट भारत प्रवेश गर्दै गरेको बोलेरो जाँच गर्दा छतभित्र लुकाइएको करिब एक क्विन्टल गाँजा बरामद गरेको जनाएको छ। १२ वटा पोकामा प्याक गरिएको गाँजा गाडीको छतमा बाहिरबाट सहजै नदेखिने गरी बनाइएको गोप्य तहखानामा राखिएको अवस्थामा भेटिएको प्रहरीको भनाइ छ।
छतमै ‘गोप्य कक्ष’, जाँच छल्ने तयारी
सुरक्षा निकायका अनुसार विशेष सूचनाका आधारमा बोलेरो रोकेर जाँच गरिएको थियो। बाहिरी रूपमा सामान्य देखिने गाडीको छतमा संरचना परिवर्तन गरी सामान लुकाउन मिल्ने ठाउँ बनाइएको भेटिएपछि थप जाँच गरिएको थियो।
त्यसक्रममा गोप्य कक्ष खोलेर हेर्दा १२ पोकामा ठूलो परिमाणमा गाँजा भेटिएको थियो।
घटनामा बाराको सिम्रौनगढका रन्जन कुमार र मिसिर साह कानु पक्राउ परेका छन्। प्रहरीले उनीहरू नेपालबाट भारततर्फ गाँजा लैजाँदै गरेको आरोपमा पक्राउ गरिएको जनाएको छ।
दुई व्यक्ति पक्राउ, तर सञ्जाल कति ठूलो ?
घटनामा दुई जना पक्राउ परे पनि अनुसन्धानको मुख्य प्रश्न उनीहरूमै सीमित छैन। ठूलो परिमाणको गाँजा, विशेष रूपमा तयार गरिएको गाडी र सीमा पार गर्ने प्रयासले यसको पछाडि थप व्यक्तिहरूको संलग्नता हुनसक्ने आशंका जन्माएको छ।
गाँजा कहाँबाट संकलन गरिएको थियो? सिम्रौनगढमै यसको संकलन वा भण्डारण गरिएको थियो कि अन्य क्षेत्रबाट ल्याइएको थियो? बोलेरो कसले तयार गर्‍यो? गाडीमा गोप्य तहखाना निर्माण गर्ने प्राविधिक सहयोग कसले गर्‍यो? भारत पुगेपछि गाँजा कसलाई बुझाउने योजना थियो?
यी प्रश्नको जवाफ अनुसन्धानबाट खुल्न बाँकी छ।
सीमा पार भएपछि कहाँ पुग्थ्यो गाँजा ?
रक्सौल नेपालको सीमासँग जोडिएको प्रमुख व्यापारिक तथा आवागमन केन्द्र हो। यही नाकाबाट ठूलो परिमाणमा गाँजा भारततर्फ लैजान खोजिएको घटनाले नेपाल–भारत सीमामा लागूऔषध तस्करीको सम्भावित मार्ग र सञ्जालबारे पनि अनुसन्धान गर्नुपर्ने देखिएको छ।
विशेष गरी ठूलो परिमाणको गाँजा बोकेको गाडी सीमा पार गर्न खोज्नु सामान्य व्यक्तिगत प्रयोगभन्दा संगठित कारोबारतर्फ संकेत गर्ने सम्भावना भए पनि यसको वास्तविकता अनुसन्धान पूरा भएपछि मात्रै पुष्टि हुनेछ।
सुरक्षा जाँचमाथि पनि प्रश्न
गाडीको छतमै गोप्य तहखाना बनाएर गाँजा लुकाइएको घटनाले सीमा नाकामा हुने सवारीसाधन जाँचको प्रभावकारितामाथि पनि प्रश्न उठाएको छ।
बाहिरबाट सामान्य देखिने गाडीभित्र संरचना परिवर्तन गरेर लागूऔषध लुकाउन सकिने भएपछि परम्परागत जाँच प्रणाली मात्र पर्याप्त नहुन सक्ने देखिएको छ। यस्ता घटनाले सीमा सुरक्षामा प्राविधिक जाँच, जोखिममा आधारित निगरानी र शंकास्पद सवारीसाधनको विस्तृत परीक्षणको आवश्यकता औंल्याएको छ।
अनुसन्धानले खोल्नुपर्ने ‘ठूलो तस्वीर’
पक्राउ परेका रन्जन कुमार र मिसिर साह कानुमाथि अनुसन्धान अघि बढिरहेका बेला सुरक्षा निकायले उनीहरूको मोबाइल सम्पर्क, आर्थिक कारोबार, गाडीको स्वामित्व तथा विगतको आवागमनसमेत अनुसन्धान गरे सम्भावित सञ्जाल पहिचान गर्न सहयोग पुग्न सक्छ।
विशेष गरी गाँजाको स्रोतदेखि भारतमा सम्भावित खरिदकर्तासम्मको कडी पहिचान गर्न सके मात्रै यो घटना दुई जना पक्राउमा सीमित हुन्छ वा यसको पछाडि सक्रिय ठूलो सञ्जाल छ भन्ने स्पष्ट हुनेछ।
हालसम्म प्रहरीले पक्राउ परेका दुई जनालाई गाँजा तस्करीको आरोपमा नियन्त्रणमा लिएको र थप अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ। त्यसैले उनीहरूलाई दोषी ठहर गर्नु भन्दा अनुसन्धानबाट प्रमाणित हुने तथ्यलाई नै आधार मान्नुपर्ने हुन्छ।
तर बोलेरोको छतमै तहखाना बनाएर करिब एक क्विन्टल गाँजा सीमा पार गराउने प्रयासले एउटा गम्भीर प्रश्न भने उठाएको छ—सिम्रौनगढदेखि रक्सौलसम्म लागूऔषध ओसारपसारको बाटोमा अझै कति तहका व्यक्ति र संरचना सक्रिय छन्?